به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بلوچ توار بررسی آمار وقایع تروریستی ثبتشده در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که در مجموع ۱۴ عملیات تروریستی در نقاط مختلف جنوبشرق کشور رخ داده که در پی آن ۲۸ نفر به شهادت رسیدهاند و این آمار، فارغ از جزئیات هر حادثه، نشان میدهد که تهدید امنیتی در این منطقه همچنان یک مسئله مستمر و قابل توجه است.
اهمیت این آمار تنها در شمار عملیاتها و قربانیان خلاصه نمیشود؛ بلکه نوع اهداف، شیوه اجرای حملات، پراکندگی جغرافیایی و ترکیب شهدا میتواند تصویری دقیقتر از الگوی تهدید در جنوبشرق ارائه کند.
یکی از مهمترین نکات قابل مشاهده در جدول وقایع، سهم قابل توجه نیروهای انتظامی، سپاه، بسیج و مرزبانی در میان شهدای این حوادث است و این موضوع نشان میدهد که بخش مهمی از عملیاتهای تروریستی، نیروهای حافظ امنیت و مرز را به عنوان هدف مستقیم یا درگیرکننده اصلی خود قرار دادهاند.
البته در کنار نیروهای امنیتی، در برخی حوادث شهروندان عادی نیز قربانی شدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد پیامدهای تروریسم صرفاً متوجه نیروهای نظامی و انتظامی نیست و میتواند امنیت عمومی و زندگی روزمره مردم را نیز تحت تأثیر قرار دهد. برای نمونه، در حمله تروریستی به دادگستری زاهدان در مرداد ۱۴۰۴، ۶ نفر شهید و ۲۲ نفر مجروح شدند و بخش قابل توجهی از قربانیان از شهروندان عادی بودند.
مرور وقایع نشان میدهد که تهدید تروریستی به یک تاکتیک مشخص محدود نمانده و حمله مسلحانه، کمین، حمله به خودروهای نیروهای امنیتی، حمله به مراکز انتظامی و درگیری مسلحانه از جمله شیوههایی است که در وقایع ثبتشده مشاهده میشود.
این تنوع عملیاتی از منظر امنیتی اهمیت دارد؛ زیرا نشان میدهد مقابله با تهدید نمیتواند صرفاً بر یک الگوی ثابت استوار باشد و نیازمند ترکیبی از اقدامات اطلاعاتی، پیشگیرانه، حفاظتی و عملیاتی است.
پراکندگی حوادث در نقاط مختلف جنوبشرق، از زاهدان و زاهدان، تا چابهار، ایرانشهر، سراوان، راسک، خاش و مناطق مرزی، نشان میدهد که تحلیل امنیتی این وقایع نباید صرفاً شهرستانمحور باشد.
جغرافیای گسترده استان، طولانی بودن مرزها و فاصله میان برخی مناطق، ضرورت نگاه منطقهای به موضوع امنیت را افزایش میدهد و تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده است که برخی عملیاتها در مناطق مرزی و برخی دیگر در مراکز شهری رخ دادهاند؛ بنابراین تهدید دارای ابعاد متفاوت جغرافیایی است
اگر تنها از منظر آماری به دادهها نگاه کنیم، ۲۸ شهید در ۱۴ عملیات به معنای میانگین دو شهید برای هر عملیات ، البته این میانگین به معنای یکسان بودن شدت حوادث نیست؛ زیرا در برخی عملیاتها تلفات بسیار بیشتر و در برخی دیگر کمتر بوده و همین موضوع اهمیت بررسی جداگانه شدت هر حادثه را نشان میدهد.
در واقع، برای ارزیابی دقیق وضعیت امنیتی نباید فقط پرسید «چند عملیات رخ داده است؟» بلکه باید پرسید هر عملیات چه هدفی داشته، با چه روشی انجام شده، چه میزان تلفات برجای گذاشته و در چه محیطی رخ داده است
هر عملیات تروریستی علاوه بر تلفات مستقیم، میتواند آثار ثانویهای مانند افزایش احساس ناامنی، آسیب روانی جامعه، اختلال در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی و افزایش هزینههای حفاظتی را به دنبال داشته باشد.
آنچه از این آمار میتوان دریافت، ضرورت تقویت رویکرد پیشگیرانه و چندلایه در برابر تهدیدات امنیتی و حفاظت از مراکز و مسیرهای حساس، ارتقای اشراف اطلاعاتی، تقویت امنیت مناطق مرزی، افزایش آمادگی نیروها و توجه به عوامل زمینهساز ناامنی باید در کنار اقدامات عملیاتی مورد توجه قرار گیرد.
همچنین تحلیل دقیق دادههای حوادث گذشته میتواند به شناسایی نقاط تکرارشونده، شیوههای مورد استفاده مهاجمان و الگوهای زمانی و جغرافیایی حملات کمک کند؛ موضوعی که برای طراحی سیاستهای پیشگیرانه اهمیت ویژه دارد.
